13 - يُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهارِ وَ يُولِجُ النَّهارَ فِي اللَّيْلِ وَ سَخَّرَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ كُلٌّ يَجْرِي لِأَجَلٍ مُسَمًّى ذلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ لَهُ الْمُلْكُ . دليل بسيار بارزى است بر توحيد و نفوذ ارادهء خدا در تدبير جهان كه در آل عمران / 27 ، حجّ / 61 ، لقمان / 29 گذشت ، آمدن شب به جاى روز و روز به جاى شب ، مسخّر شدن خورشيد با حجمى يك ميليون و سيصد هزار برابر زمين در هوا ، و تسخير ماه در مدار خويش ، حكايت از نظم عالى و ناظم دانا و توانا دارد ، آرى ذلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ لَهُ الْمُلْكُ آن خدا پروردگار شماست ، حكومت و تدبير عالم خاصّ اوست . وَ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ ما يَمْلِكُونَ مِنْ قِطْمِيرٍ . يعنى بتها و معبودهاى باطلى كه مىخوانيد و پرستش مىكنيد حتى پوست هستهء خرمايى را مالك نيستند نه از خلقت جهان و نه از تدبير آن . پس چطور مىتوانند معبود و مورد پرستش باشند ! ! 14 - إِنْ تَدْعُوهُمْ لا يَسْمَعُوا دُعاءَكُمْ وَ لَوْ سَمِعُوا مَا اسْتَجابُوا لَكُمْ وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ يَكْفُرُونَ بِشِرْكِكُمْ وَ لا يُنَبِّئُكَ مِثْلُ خَبِيرٍ . صدر آيه تعليل ما يَمْلِكُونَ مِنْ قِطْمِيرٍ است يعنى اگر آنها را بخوانيد صداى شما را نمىشنوند چون جمادند ، و اگر هم مىشنيدند اجابت نمىكردند زيرا آنها در اجابت مستقلّ نيستند مىبايست با اجازه و حول و قوّهء خدا اجابت كنند ، خدا چنان اذنى را به آنها نداده است ؟ اگر معبودها ، موجودهاى با شعورى هم باشند باز بدون اذن خدا قدرت اجابت ندارند ، در آيات بسيارى آمده كه روز قيامت معبودها از مشركان بيزارى خواهند كرد ، چنان كه در اينجا فرموده : وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ يَكْفُرُونَ بِشِرْكِكُمْ در سورهء بقره آمده إِذْ تَبَرَّأَ الَّذِينَ اتُّبِعُوا مِنَ الَّذِينَ اتَّبَعُوا وَ رَأَوُا